बाबुराममा भन्दा प्रचण्डमा नैतिकता देखियो – मोहन वैद्य ‘किरण’

१६ आश्विन २०६९, मंगलवार २०:५४ मा प्रकाशित


तपाईं भारतविरोधी नेता हो ?
म भारतविरोधी होइन, भारतीय उत्पीडन र हैकमको विरोधी हो । म भारतको विरोधी होइन, भारतीय जनताको विरोधी होइन । मलाई भारतविरोधी भन्नेहरू गलत हुन् । हामी अन्तर्राष्ट्रियता र राष्ट्रवादी हौं । त्यसैले हाम्रो भारतीय जनता र भारतसंग कुनै विरोध छैन । नेपालमा भारतीय उत्पीडन नहोस् भन्ने हाम्रो भावना हो । त्यो संगसंगै हामीले नेपाली दलालहरूको पनि विरोध गरेका हुन्छौं । ।
देशमा दलाल को छन् अहिले ?
नेपाल एउटा अर्धऔपनिवेशिक, अर्धसामन्ती मुलुक हो । दोस्रो विश्वयुद्धपछि प्रत्यक्ष औपनिवेशिक बनाउने चलन गयो । तर, नवऔपनिवेश सुरु भयो । अहिले कुनै देशभित्रका दलालहरूलाई हातमा लिएर उनीहरूको नेतृत्वमा सरकार बनाएर शोषण दोहन गर्ने काम हुने गर्र्दछ ।
तपाईंहरूको भारत विरोधले नेपाललाई फाइदा भएको छ ?
हामीले उठाएको विषयलाई यसरी विरोधका रूपमा नलिऊं । समस्याहरू छन्, समस्याको समाधानका लागि सरकारले विषयहरूलाई कसरी लिन्छ मुख्य कुरा त्यो हो । हामी एउटा राजनीतिक पार्टी हौ । यी समस्या छन् भनेर हामीले प्रश्न उठायौं । हिजो तिनै प्रश्न बाबुरामजीले उठाउनुभएको थियो । यदि समस्या छन् भने हल त गर्नुपर्छ नि । उतापट्टिको उत्पीडन र यतापट्टिको सरकार अब के हुन्छ हेर्न बांकी छ । तपाईं दिनदिनै समस्याहरू सुन्नुहुन्छ, यहांको सीमा मिचियो, यहांबाट स्तभ्म हरायो, त्यहांको राखियोजस्ता कुराहरू यो सब कुरा हेर्नुपरेन ?
भारतको विरोध गरेर समस्या समाधान हुन्छ त ?
हामीले भारतको मात्रै विरोध गरेको होइन । भारतीय उत्पीडनको पनि हो, यहांका दलालहरूको पनि हो । यहा“को सरकारका लागि पनि हो, सरकारले यो विषयमा खबरदारी गरोस् न त । गाडीका आवतजावतका समस्या छन्, राजस्वको समस्या छ, त्यो त समाधान गर्नुप¥यो नि ।
त्यसो भए भारतीय गाडी नेपालमा चलाउन पाइंदैन त ?
चलाउन पाइन्छ तर मर्यादामा आउनुप¥यो । मर्यादाको उल्लङ्घन गर्नुभएन, कानुनी प्रक्रिया मिलाउनुप¥यो । कैयांै ठाउंमा थुप्रैथुप्रै भारतीय सवारीसाधनहरू आउंछन्–जान्छन्, त्यहां सरकारले अनुगमन गर्न पर्दैन ? प्रक्रिया मिलाएर आओस् । कानुनी प्रक्रिया मिलाउनुप¥यो । अति भइसकेको छ । गाडीको मात्रै समस्या होइन अरू पनि समस्याहरू छन् । तर, दीर्घकालीन रूपमा यो निषेध गर्ने भन्ने कुरा हुंदैन ।
यो निर्णय फिर्ता लिन चौतर्फी दबाब छ नि, फिर्ता होला ?
निर्णय फिर्ताको कुरा नगर्नुस्, पहिला हामी समस्या समाधान भएको हेर्छौं, त्यसपछि कुरा गरौंला । हामीले सरकारलाई भनेको कुरा नै त्यही हो । दबाबको कुरा छोडनुस् । उद्योग व्यवसायीहरूले आफ्नै ढङ्गले भनिरहनुभएको छ, त्यो पनि ठीकै छ । तर, आमजनताको चाहना के छ भने नेपालको राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षा होस्, सम्मान होस् । तपाईं गाडीको मात्रै कुरा नगुर्नस् माथिल्लो कर्णाली किन संसद्लाई छलेर दिइयो ? अरुण तेस्रो किन सदनलाई छलेर दिएको ? कसैलाई थाहै नदिई कोसी उच्चबांध पनि गर्ने काम भएको छ । यी सारा गलत कुरा यहांका दलालहरूले गरिरहेका छन् ।
त्यसका लागि त सरकारको विरोध गर्नुप¥यो नि, भारतको विरोध गरेर हुन्छ ?
हामीले गरेकै छौं । अब समस्याको हल कसरी गर्ने भन्ने विषयमा सबै अघि आउनुप¥यो । राष्ट्रवादी शक्तिहरू पनि बाहिर आउनुप¥यो । यहां जनता, कानुन छैन, सबैलाई मिचेर जे मन लाग्यो त्यो कहां गर्न पाइन्छ ।
काङ्ग्रेस सभापतिले पनि तपाईंहरूको निर्णय फिर्ता हुनुपर्छ भन्नुभएको छ ?
ज–जसले यो आन्दोलन फिर्ता हुनुपर्छ भन्नुहुन्छ, उहांहरूले यो समस्याको समाधान पनि दिन सक्नुपर्छ । समस्याको समाधान गरौं भन्ने पक्षमा हामी छौं, दुश्मनी गर्ने पक्षमा होइन ।
भारतीय सवारीसाधनहरू के गर्दा नेपालमा निर्विवाद चल्न पाउंछन् ?
भारतीय गाडी नेपालमा आवश्यकताअनुसार चल्ने हो, निर्विवाद रूपमा चल्ने कुरा हुंदैन । नेपाली गाडी भारतमा थोरै मात्र चल्न पाउ.छन्, त्यसमा समानता त हुनुप¥यो नि । अहिलेको सरकारका प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले नै ५२ सालमा यो कुरा उठाएका हुन् । अहिले पनि समस्या ज्युंकात्युं छ । नेपालमा धेरै परिवर्तन भयो, तर यी समस्या त जस्ताको त्यस्तै रहे । म सुन्दै छु सरकारले कारबाही गर्ने अरे । सरकारले कारबाही गर्ने हो कि समस्याको समाधान गर्ने हो ।
पब्लिसिटीका लागि तपार्इंले पार्टीको एजेण्डा लाद्न खोज्नुभयो भन्ने आरोप छ नि ?
लोकप्रियताको निम्ति कसैले केही गर्दैन । समस्या विकराल छ, त्यसैको समाधानका लागि कुरा उठाएका हौ“ । हाम्रो देशमा त नेताहरू यस्ता दलाल बने कि गाडीको कुरा त छाड्नुस् दिनदिनै सीमास्तम्भहरू उखेलिएका छन्, किन चुप लागेर बसेका ?
कूटनीतिक रूपमा हल खोज्नुपर्ने होइन ?
उनीहरूले ड्याङड्याङ गर्ने, उनीहरूले चाहिं कूटनीतिक रूपमा गर्नुपर्दैन, अनि हामीले विरोध गर्ने कि नगर्ने ?
भारतसंग तपाईंहरू लड्न तयार हुनुहुन्छ ?
हामी बिल्कुल लड्न तयार छैनौं । हामी कूटनीतिक रूपमा पनि जान चाहन्छौं, सबै उपाय अविलम्ब गर्न चाहन्छौं । हाम्रो यो विरोधको आवाज हो, यसलाई सबै देशभक्तहरूले सुन्नुप¥यो । सरकारले पनि सुन्नुप¥यो र समस्याको समाधान कसरी गर्ने हो भन्ने विषय आउनुप¥यो ।
तपाईंहरूको मुद्दालाई गम्भीरतापूर्वक नलिए के हुन्छ ?
गम्भीरतापूर्वक लिएन भने के हुन्छ भन्ने कुरा अहिले छाड्नुस्, हामी पनि यो विषयमा विचार गरौंला । देशको राष्ट्रिय स्वाधीनताको कुरा हो ।
भारतको विरोध गर्दैमा ठूलो राष्ट्रवादी होइन्छ भन्ने मान्यताको उपज हो भन्छन् नि तपार्इंहरूको आन्दोलनलाई ?
राष्ट्रवादी होइन्छ भन्ने कुरा नगर्नुस् । अहिले सबैभन्दा बढी नेपालमा सामान आयात पनि भारतबाटै हुन्छ । निर्यात हुने मुलुक पनि भारत नै हो । अर्थतन्त्र पनि पूरै भारतमै निर्भर छ । हामी दुई देशबीच राम्रो सम्बन्ध होस् त्यही चाहन्छौं । जहांसम्म कूटनीतिको कुरा छ, त्यो त सरकारले गर्ने हो नि हामी त सरकारमा छैनौं । हामीले त नेपालमै बसेर नेपालमा हस्तक्षेप किन भयो भनेर भनेका हौं, भारतमा बसेर विरोध गरेका त होइनौं नि । हामी भारतको राष्ट्रिय स्वाधीनताको सम्मान गर्छौं, तर हाम्रो कुरा सुनियोस् । हाम्रो मान्यता भनेको ठूलो देशले सानो देशलाई नहेपोस् ।
दशवर्षे द्वन्द्वमा त भारतले सहयोग गरेको थियो नि तपाईंहरूलाई ?
बिल्कुल त्यो कुरा थिएन । जनयुद्ध त हामीले नेपाली जनताको सहयोगमै गरेका हौं । क्रान्ति आयत–निर्यात गर्ने चिज होइन । हामीले नेपालमा नेपाली जनताको बलले लडेको आन्दोलन हो ।
१२बुंदे सम्झौता त भारतमै भएको हो नि ?
हो, तर त्यसरी हुनुहुंदैन थियो भन्ने कुरा मलाई लाग्छ ।
नेपाली राजनीतिमा सहमतिको यात्रा सुरु हुन लागेको हो ?
सहमति हुनुपर्छ । सहमति अहिलेको आवश्यकता हो । तर, त्यसका लागि बाबुरामजीले राजीनामा दिएर सहमतिको सरकार गठन गर्नुपर्छ ।
प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिनुभएन भने नि ?
उहांले राजीनामा दिनुभएन भने सडक आन्दोलनबाटै उहांलाई फालिन्छ । २४० वर्षदेखि अडेको राजसंस्था त जनताले फाले भने बाबुरामजी को हो र ? नैतिकताको आधारमा बाबुरामजी भन्दा प्रचण्डजी धेरै माथि देखिनुभएको छ । यत्रो बबण्डर भइसक्दा पनि बाबुरामजी किन पदमा टा“सिएर बस्नुभएको छ, मलाई आश्चर्य लागिरहेको छ ।
सहमति कसरी हुनुपर्छ ?
बाबुरामजीले राजीनामा दिएर सहमतिको सरकार निर्माण गर्न बाटो खोलिदिनुपर्छ । त्यसपछि दलहरूको गोलमेच सम्मेलनबाट विवादित सबै विषयमा सहमति जुटाएर अगाडि बढ्नुपर्छ ।
पार्टी एकताको सम्भावना छ ?
हामी र प्रचण्डजीहरूबीच ठूलो सैद्धान्तिक विमति छ । सिद्धान्तमै फरक भएपछि पार्टी यथास्थितिमा एकता सम्भव छैन । अहिले एकता हुंदैन ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

जगदिश्वर नरसिंह केसी, प्रदेश सभापती पदका उम्मेदवार, नेपाली कांग्रेस, बागमती प्रदेश नेपाली काङ्ग्रेस नुवाकोटको तीनपटक सभापति भइसकेका जगदीश्वरनरसिंह केसी पर्सि १८ गते

नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष डा. भीमबहादुर रावलले आजदेखि चितवनमा हुन लागेको दशौं राष्ट्रिय महाधिवेशनमा अध्यक्ष पदमा उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन् ।

काठमाडाैँ । लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) अध्यक्ष महन्थ ठाकुर नेकपा एमालेको दशौं महाधिवेशनमा सहभागी हुन चितवनमा छन् । महाधिवेशन आज

काठमाडौँ । चितवनमा १०–१२ मंसिरसम्म हुन लागेको नेकपा (एमाले)को १०औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ । केन्द्रीय नेताहरू जिल्ला