वैदेशिक रोजगारमा भ्रष्टाचार उत्कर्षमा

२५ श्रावण २०६९, बिहीबार १२:४० मा प्रकाशित

काठमाडौं, २५ साउन । वैदेशिक रोजगार सम्वन्धि ठगी गरेको आरोपमा नेपाल प्रहरीको केन्द्रिय अनुसन्धान व्यूरो (सिआइवी)ले पक्राउ गरी विभाग पेश गरेका सिन्धुपाल्चोकका दयाराम पण्डित उर्फ ईश्वर न्यौपानेलाई विभागको उजुरी शाखाले तीनलाख धरौटीमा छाडेको छ । दैनिक सयौंको संख्यामा वैदेशिक ठगीका उजुरीहरु आए पनि विभागले भने सामान्य धरौटी वा पिडकसंग अवैध रकम असुलेर छाड्ने छाड्ने गरिन्छ ।
वैदेशिक रोजगार विभागमा एकवर्ष यता लुकीछिपी मौलाएको भ्रष्टाचार फेरि खुल्ला हुन थालेको छ । विभाग परिसरमा रहेको एभरेष्ट वैंक र एजेन्टको मिलमतोमा एकै व्यक्तिले दर्जनौ राजस्व काटी अनियमितता हुने गरेको हो । गतवर्ष कार्तिकपछि रोजगारीमा जाने सम्वन्धित व्यक्ति नै लाइनमा बसेर राजस्व काटी व्यक्तिगत श्रमस्वीकृति निकाल्नु पर्ने व्यवस्था गरिएको थियो । त्यो अहिले पनि कायम छ । लाइनमा बसेपनि प्रतिव्यक्ति पाँचहजार देखि पच्चीस हजारसम्म अवैध रकम तिर्न कामदार वाध्य भएका छन नयाँ श्रमस्वीकृतिमा । नविकरणमा लाइनमा नवसे प्रतिव्यक्ति एक हजार अनियमित रकम तिर्नु पर्छ । एकवर्ष अगाडि भने राजस्व, इन्सुरेन्स र श्रमस्वकिृति एजेन्टहरुले नै गरिदिन्थे । करिव पैंतालीस सयदेखि छ हजारसम्ममा श्रमस्वीकृति निस्कन्थ्यो । महिलाको हकमा भने दस हजारसम्म लाग्ने गर्दथ्यो । यो अहिले पच्चीस हजारसम्म पुगेको छ । पहिला सबै डुब्लिकेट कागजात हुन्थे भने अहिले नक्कली भए पनि दुतावास प्रमाणित छन् ।
पूर्वस्वीकृति शाखामा कोटा सिस्टमका आधारमा अवैध रकम असुल्ने गरिएको श्रोतले उल्लेख गरेको छ । एकवर्ष अगाडि पूर्व र अन्तिम स्वीकृतिमा कोटा सिस्टम नै लागु थियो । प्रतिव्यक्ति सातसयदेखि माथि अवैध रकम असुलिन्थ्यो । हाल सयजना वरावरको पूर्व स्वीकृतिमा चालिसहजारसम्म तिर्नुपर्ने वाध्यता रहेको छ । यसरी निकालएका कतिपय पूर्वस्वीकृतिलाई अन्तिम श्रमस्वीकृतिमा सेटिङ्ग गरिन्छ । सेटिङ्गमा प्रतिव्यक्ति एकहजारसम्म लिने गरिएको श्रोतको दावी छ । भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न विभागमा सिसिटिभि जडान गरिए पनि खासै यसको प्रभाव देखिएको छैन । अहिले कार्यालयभित्रै अवैध रकमको वार्गेनिङ हुने गरेको छ । एजेन्टलाई वरिपरी राखेर वा एजेन्टमार्फत एसएमएसबाट नाम, नम्बर लिएर अहिले पनि व्यक्तिगत श्रमस्वीकृति दिने गरिन्छ । लाइनमा बसे पनि एजेन्टको पहिचान भएपछिमात्र श्रमस्वीकृति निस्कन्छ ।
वैदेशिक रोजगार ऐन २०६४ ले विभागलाई कडा कार्वाही गर्ने अधिकार प्रदान गरे पनि अवैध रकमकै भरमा दोषीलाई उन्मुक्ति दिने गरिएको छ । जसका कारण दैनिक वैदेशिक रोजगार सम्वन्धि ठगी बढ्ने गरेका छन् । इजाजत नलिइ वैदेशिक रोजगार सम्वन्धि कुनै पनि कार्य गर्न पाइदैन, गरे पचास प्रतिसत हर्जाना सहित तीनलाख देखि पाँचलाख रुपैयाँ सम्म जरिवाना र तीनवर्ष देखि सातवर्ष सम्म कैद र विदेश नपठाइ सकेको भए त्यसको आधा सजायँ उक्त ऐनको परिच्छेद ९ को कसुर र दण्ड सजाय, दफा ४३ मा उल्लेख छ । तर विभागले गरेका हजारौं यस्ता कार्वाहीमा अहिलेसम्म एकजना पनि व्यक्ति यी दण्ड सजायको भागी भएका छैनन् । यसले पनि के प्रष्ट देखाउँछ भने विभागको उजुरी शाखा कमाइ खाने भाँडोको रुपमा विकसित भएको छ ।
कुनै समय नेपाल कर्मचारी युनियनका अध्यक्षसमेत रहेका शक्तिसाली कर्मचारी नेता भवानी थानीको विभागमा कन्तविजोग हुन थालेको श्रोतले उल्लेख गरेको छ । उनी कांग्रेस समर्थक कर्मचारी हुन् । डा. बाबुराम भट्टराइको ठडो निर्देशनमा भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न विभाग आएका महानिर्देशक पूर्णचन्द्र भट्टराइलाई विभिन्न शक्तिपिठबाट दवाव आएपछि राम्रो आम्दानी हुने शाखामा भिन्न दलनिकट कर्मचारीलाई ठाउं दिनुपर्ने वाध्यतामा भट्टराई परेका छन् । जसका कारण कतिपय प्रतिपक्षी कर्मचारीहरुले बस्ने कुर्सी समेत पाएका छैनन् ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

काठमाडौं । राष्ट्रिय जनमोर्चाले एमाले नेतृत्वको गण्डकी प्रदेश सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिने निर्णय गरेको छ । जनमोर्चाका अध्यक्षले अध्यक्ष

काठमाडौं । आज विक्रम संवत् २०७८ साल वैशाख १ गते नयाँ वर्षको पहिलो दिन नेपालभर एकापसमा शुभकामना आदानप्रदान गरी हर्षोल्लास

काठमाडौं । भारत भ्रमणमा रहेका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले नयाँ वर्ष २०७८ को शुभकामना सन्देश दिएका छन् । शुभकामना सन्देशमा पूर्व

काठमाडौँ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले शिक्षण संस्थाहरु एक महिना बन्द गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेको छ। मन्त्रालयले काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका