राष्ट्रपतिले सक्दैनन् भने जनताले देखाइदिन्छन्

२२ जेष्ठ २०६९, सोमबार १३:४६ मा प्रकाशित

उपेन्द्र यादव (अध्यक्ष, मधेसी जनअधिकार फोरम नेपाल)

० संविधानसभाको अवसान गरेर एकलौटी रुपमा चुनाव घोषणा गर्ने प्रधानमन्त्रीविरुद्ध कांगे्रस, एमाले जस्ता दलहरुले आन्दोलन घोषणा गरेका छन्, यसलाई तपाईंले कसरी लिनुभएको छ ?
– डा. बाबुराम भट्टराईको असंवैधानिक कदमका विरुद्ध कांगे्रस एमालेले आन्दोलनको घोषणा गर्नुलाई अस्वभाविक भन्न नसकिए पनि मैले पहिले पनि भनेको कुरा यहा“ पुनः दोहो¥याउन चाहन्छु कि यी तीनै दलका शीर्ष नेतृत्व संविधान नबनाउने कुरामा एकमत थिए । भट्टराईले अन्तरिम संविधान संशोधन नै नगरी व्यवस्थापिका संसदको अस्तित्व समेत मेटाइदिएकोले मात्र अहिले उनीहरु रुष्ट बनेका हुन् । संविधान नबनेकोमा कांगे्रस–एमालेले चित्त दुखाइएका हु“दैहोइनन् । आफूले भनेजस्तो नभएर तिल्मिएका उनीहरु आन्दोलनमा उत्रिनुलाई मैले अनौठो मानेको छैन ।
० यो आन्दोलनलाई तपाईंहरुको समर्थन रहन्छ कि रह“दैन त ?
– उनीहरुको मोर्चाबन्दीमा होइन हामी आफ्नै हिसावले अलग्गै आन्दोलनमा उत्रि“दैछौ“ ।
० १४ गते राती त तपाईं पनि उनीहरुस“गै राष्ट्रपतिकहा“ पुग्नुभएको थियो नि ?
– हो, गएको थिए“ । प्रधानमन्त्रीका रुपमा डा. भट्टराईले चालेको असंवैधानिक कदमको विरुद्ध आवश्यक कदम चाल्नका लागि आग्रह गर्न म पनि पुगेकै हु“ । तर जहा“सम्म आन्दोलनको सवाल छ, मधेसी जनअधिकार फोरम र वृहत मधेसी मोर्चाले आन्दोलनको आफ्नै कार्यक्रम ल्याउने छ ।
० वृहत मधेसी मोर्चाबाट त तपाईंलाई निष्कासन गरिएको भनेका छन् नि मोर्चासम्वद्ध केही माओवादी नेताहरुले त ?
– यो माओवादी नेताको मोर्चा हो र उनीहरुले जे भन्यो त्यही हुने ? यो त पार्टीहरुको मोर्चा हो । बाबुरामका सल्लाहकारहरु मधेसी आन्दोलनको पक्षमा छैनन्, उनीहरु आन्दोलनमा जान त मिल्दैमिलेन नि π त्यसैले आफैं अलग भएका हुन सक्छन् । प्रभु शाह र रामरिझन यादवहरुस“ग मिलेर काम गर्न सकिने अवस्था अब रहेन । वास्तविकतामा त यही हो कि वृहत मधेसी मोर्चा अझ सशक्त र व्यापक भएर अगाडि बढ्दैछ । आफ्नै बाहुबलमा आन्दोलनको तयारी गर्दैछौ“ हामी ।
० तपाईं त माओवादीको निकट नेताका रुपमा चिनिनुहुन्छ, यसरी माओवादी नेतृत्वको सरकारविरुद्ध आन्दोलनमा उत्रन सुहाउ“छ त ?
– माओवादी नेतृत्वको जुन सर्वसत्तावादी चिन्तन छ, सत्ता कब्जा गर्ने र अभीष्ट सिद्धि गर्ने उसको जुन चाहना छ त्यसविरुद्ध आन्दोलनमा उत्रिनैपर्छ हामी । जुन लक्ष्यका लागि वृहत मधेसी मोर्चा निर्माण भएको हो त्यस लक्ष्यप्राप्तिका लागि अब मोर्चा अघि बढ्छ । माओवादी यस मोर्चाको कदमका विरुद्धमा उभिएको छ, यसको सामना हामी गर्ने नै छौ“ ।
० तपार्इंहरुले गर्ने आन्दोलनको तत्कालीन मूल माग या उद्देश्यचाहि“ के हो त ?
– बाबुराम भट्टराईले तत्काल राजिनामा दिनुपर्छ होइन भने उनलाई बर्खास्त गरिनुपर्छ भन्ने हाम्रो धारणा हो ।
० राष्ट्रपतिले बर्खास्तगीको कदम नचाले के हुन्छ ?
– त्यस अवस्थामा त जनताले नै त्यो अभिभारा उठाउनुपर्ने हुन्छ । राष्ट्रपतिले गर्दैनन् भने जनताले बर्खास्त गरिदिन्छन् ।
० राष्ट्रपतिले जथाभावी त्यस्तो कदम उठाउन मिल्ला र ?
– राष्ट्रपति संविधानका संरक्षक हुन् । संविधानको संरक्षणका लागि त कदम उठाउनै पर्छ । अवैधानिक कार्यविरुद्ध राष्ट्रपतिले कदम चाल्नसक्ने आधारहरु छन् । जबसम्म प्रधानमन्त्री संविधानको दायराभित्र रहन्छन् राष्ट्रपतिले केही गर्न सक्दैनन्, तर संविधानको दायरा नाघेपछि त त्यसविरुद्ध कदम चाल्न सक्छन् नि ।
० प्रधानमन्त्रीले संवधान उल्लंघन गरेकै हुन् त ?
– असंवैधानिक कदम चालेकै हुन् प्रधानमन्त्रीले । संविधानमा प्रावधान नै नभएको कुरामा प्रधानमन्त्रीले जबर्जस्ती निर्वाचनको घोषणा गरेका छन् । संविधानसभा सदस्य नरहेको व्यक्ति प्रधानमन्त्री पनि हुन सक्दैन । त्यसैले अहिले बाबुरामजीको हैसियत कार्यकारी प्रधानमन्त्री हु“दैहोइन जो उनले दाबी गरिरहेका छन् ।
० अहिले प्रधानमन्त्रीको हैसियत के हो त ?
– उनको हैसियत ‘काम चलाउ’ मात्रै हो ।
० प्रधानमन्त्रीलाई राष्ट्रपतिले हटाए भने त्यो कदम संविधानविपरित हुन्छ भन्नेहरु पनि त छन् नि ?
– प्रधानमन्त्रीका आउरे–बाउरे धुपाउरेहरुले त्यसो भन्दैमा हुन्छ र ? यो सरकार भङ्ग नगरी, बाबुरामलाई प्रधानमन्त्रीबाट नहटाई यतिबेला उत्पन्न संवैधानिक संकट र राजनीतिक रिक्तताको अन्त्य हुन सक्दैन ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

काठमाडौँ, १९ बैशाख । विश्वमा कोरोना माहामारीका कारण नेपाल लकडाउन भएको १ महिना भन्दा बढी भइसक्यो । यो एक महिनाको

निरोज कुमार थापा, काठमाडौँ, १० असार । सबै मानिसहरु आफ्नो कर्ममा सफल हुन्छन् भन्ने छैन । तर निरन्तरको लगाव, कामप्रतिको

पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि सन् २०१७ बाट हरेक वर्ष हिमालय ट्राभल मार्ट आयोजना हुँदै आएको छ । यसवर्ष पनि जुन ६

निरोज कुमार थापा, काठमाडौँ, ६ बैशाख ।  नेपालमा होमस्टेको इतिहाँस लामो छैन। यो अभियानले गति लिएको एक दशक पनि भएको