हामीमा वैचारिक विचलन र दृष्टिकोणमा स्खलन भएकै देखियो :: हरिबोल गजुरेल, नेता एमाओवादी

२४ बैशाख २०७१, बुधबार २२:४० मा प्रकाशित

० तपाईंको पार्टीको राष्ट्रिय सम्मेलन हात्ती आयो हात्ती आयो फुस्सा भनेझैँ हुने भयो भन्छन् नि, हो?
– त्यस्तो निरर्थक देख्ने को हो, किन यस्तो देखेका हुन्, यो त मलाई जानकारी भएन। तर, हाम्रो पार्टीको विशेष महाधिवेशन प्रक्रियाको सुरुवात हो यो सम्मेलन त। बाहिरबाट तीव्र बहस र विवाद चलेजस्तो देखेर यस्तो ठानिएको होला। बहस त हामीले उठाएकै हौँ। त्यसअनुसार समसामयिक वैचारिक, राजनीतिक, सङ्गठनात्मक, इतिहास आदि विषयमा महाधिवेशनमा गएपछि मात्र ठोस निचोडमा हामी पुग्छौँ। यस मानेमा यो सम्मेलन फुस्सा या निरर्थक होइन धेरै नै उपलब्धिमूलक बनेको छ।
० विराटनगर सम्मेलनपछि एमाओवादीलाई कसरी अघि बढाउने भन्ने नयाँ सोच बनाइएको त देखिएन नि?
– अध्यक्ष कमरेड प्रचण्डले पेस गर्नुभएको प्रस्ताव पार्टीलाई नयाँ ढाँचामा सङ्गठित गर्ने र माओवादी पार्टीको गिरेको साख, पद्धति, प्रक्रिया, दृष्टिकोणमा आएको ह्रास आदिलाई सच्याएर नयाँ ढङ्गले क्रान्तिकारी पार्टी निर्माण गर्नुपर्छ भन्ने कुरामै केन्द्रित छ। जनताले हिजोको क्रान्तिकारी माओवादी पार्टी चाहेका छन् आजको होइन भन्ने तथ्यलाई अध्यक्षको प्रस्तावले पूरापूर आत्मसात् गरेको छ। यसपटकको राष्ट्रिय सम्मेलनको महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हो यो।
० तपाईंहरू त संसदीय व्यवस्था अर्थात् तपाईंहरूकै भाषामा भन्नुपर्दा संसदीय भासमा फसिसक्नुभएको छ, कसरी हिजोको माओवादी पार्टी बनाउनुहोला त?
– हामी संसदीय व्यवस्थामा त आएका छौँ, तर पुरानो खालको संसदीय व्यवस्था होइन यो। १० वर्षे जनयुद्ध र ०६२/६३ को आन्दोलनले स्थापित गरेको फरक व्यवस्थापिका यो हुनाले सङ्क्रमणकालीन परिवेशमा यस ठाउँमा उभिनु हाम्रो गल्ती होइन भन्ने लाग्छ। यसमा हाम्रो भूमिकालाई सशक्त र अझ प्रभावकारी कसरी बनाउने भन्ने सन्दर्भमा चाहिँ विचार गर्नैपर्ने हुन्छ।
० तपाईंहरू आउँदा संसदीय व्यवस्था पनि बेग्लै र उपयुक्त हुने र अरू हुँदाचाहिँ त्यो बोकाको टाउको राखेर कुकुरको मासु बेच्ने थलो हुने भन्ने हुन्छ र?
– हामी आएकाले यो ठीक भनेको होइन। यसको स्वरूप नै अलिक फरक छ। परम्परागत खालको नभई यो विशिष्ट परिस्थितिअनुसारको छ भन्न खोजेको मैले।
० त्यसो भए अब यो संसदीय व्यवस्थाको विकल्प खोज्दैन त एमाओवादीले?
– हामी त जनवादी क्रान्तिका पक्षधर हौँ नि। जनवादी क्रान्तिको बाँकी कार्य र समाजवादी क्रान्तिको तयारीका कार्य अभिन्न रूपले जोडिएका छन्। यसका लागि सशक्त क्रान्तिकारी पार्टीको जरुरत छ। त्यसैले एमाओवादीको पुनर्गठन जरुरी देखेका हौँ हामीले। किनकि, हाम्रो पार्टीमा वैचारिक विचलन देखिएको छ, दृष्टिकोणमा स्खलन आएको छ। यसको परिपूर्ति गरी फेरि क्रान्तिकारी धार निर्माण अपरिहार्य बनेको छ।
० तपाईंले पार्टी पुनर्गठनको कुरा गर्नुभयो, तर प्रचण्डजीले त विघटनको कुरा गर्नुभएको छ नि?
– पार्टीका अध्यक्ष प्रचण्डले विघटनको कुरा गर्ने त सवालै रहेन। उहाँले भन्न खोजेको त पुनर्गठन गरिएन या नयाँ ढङ्गले अघि बढिएन भने विघटनमै पुग्ने खतरा रहन्छ भन्ने पो हो त। अब विघटनतिर जाने कि अगाडि बढ्ने भन्ने दोसाँधमा खडा भएको स्थिति चित्रण गर्न खोज्नुभएको हो उहाँले। अझ अवसर छ, अवसरको सदुपयोग गर्नुपर्छ भन्ने प्रचण्डको धारणा हो, बङ्ग्याएर बुझ्न नखोजौँ।
० एमाओवादी त गुटैगुटको समूह बनेको रहेछ नि, अध्यक्ष प्रचण्डको राजनीतिक प्रतिवेदनले त यही बोल्यो होइन त?
– गुटको अन्त्य गर्ने योजनाहरू अघि सार्ने कुरा बोलेको हो अध्यक्षको प्रतिवेदनले।
० पार्टीमा बाबुरामजीको एउटा गुट छ, नारायणकाजीको अर्को गुट छ, व्यक्तिगत स्वार्थमा लुटपुटिएकाहरूको बेग्लै जमात छ, यसको अन्त्य सहजै होला त?
– समस्याहरू नरहेका होइनन्– छन्, हामीले महसुस गरेकै कुरा हो। तर, समस्या समाधानका लागि पार्टी कडाइका साथ प्रस्तुत हुनेछ। पार्टी सदस्यहरूको जीवनशैली, व्यवहार, आचार, अनुशासन आदि विषयमा गम्भीर ढङ्गले सोचेर ठोस निर्णय लिनैपर्छ पार्टीले। अब पार्टी विधि–पद्धतिबाट अघि बढ्छ, हिजो मौलाएकोजस्तो अराजकता अब रहँदैन। राष्ट्रिय सम्मेलनपछि पार्टीको मति र गति फरक हुनेछ।
० एमाओवादीका कैयन युवा नेताहरूले अब नेतृत्वको लागि चुनाव हुनुपर्छ भनेका छन्, तपाईंचाहिँ के भन्नुहुन्छ?
– सहमति हुन नसक्दा त निर्वाचन हुनैपर्छ नि। यसमा कसैले आत्तिने र कोही मात्तिने अवस्था किन रहन्छ र?
० तर शीर्ष नेताको पङ्क्ति त निर्वाचन हुँदा आफू पराजित हुने भयले आक्रान्त देखिन्छन् नि, होइन र?
– यो सब बेकारका कुरा हुन्। भ्रम हो यो, विश्लेषण या बुझाइको दरिद्रता हो।
० विराटनगर सम्मेलनपछि पनि नेताकेन्द्रित गुटहरू कायम रहे के होला?
– एमाओवादीमा अब गुट रहँदैन, रहनुहुँदैन। रह्यो भने पार्टी बन्दैन, क्रान्ति पनि हुँदैन भन्ने निचोड एकप्रकारले निस्किसकेको छ पार्टीमा। गुट बनाउन खोज्नेविरुद्ध पार्टी अब अहिल कडाइका साथ व्यवहार गर्न बाध्य हुनेछ।
० बाबुराम, नारायणकाजीजस्ता पार्टीका वरिष्ठ नेताहरूले पार्टीको कुनै पदमा नबस्ने भनी गरेका उद्घोषलाई कसरी बुझ्ने नि?
– यो कुनै अनौठो विषय होइन। उहाँहरूले पार्टी सुदृढ रूपमा अघि बढाउन अध्यक्षलाई बल पुगोस् भनेरै यस्तो निर्णय लिनुभएको हुनुपर्छ। उहाँहरूको सन्दर्भमा यो नौलो विषय पनि होइन नि। आवश्यकताअनुसार पार्टीले दिएको जिम्मेवारी यथोचित मौकामा उहाँहरूले सम्हाल्नुहुनेछ भन्ने नै लाग्छ।
० एमाओवादी पार्टी गरिब बन्दै गयो तर नेता र चल्तापुर्जा कार्यकर्ताचाहिँ धनी भए भन्ने आवाज पनि उठाए नि सम्मेलनमा पार्टीप्रतिनिधिहरूले, के भन्नुहुन्छ?
– आमरूपमा त्यस्तो होइन, बढ्ता हल्ला चलाइएको मात्र हो। अलिअलि जीवनशैली र व्यवहारमा परिवर्तन आएको होला, अलिक बुर्जुवाकरण पलाएको, सामन्ती शैली हुर्किएको कतिपयमा देखिँदै छ। तर, नेताहरूले धन सोहोर्न थालेको भन्ने कुराचाहिँ हाम्रो पार्टीलाई बद्नाम गराउने चाल मात्रै हो। केही व्यक्तिमा त्यस्तो प्रवृत्ति पनि देखियो होला, तर यसैका आधारमा सिङ्गो एमाओवादी पार्टीलाई प्रदूषित भएको आरोप लगाउन मिल्दैन।
० वैद्यजीहरूसँग सहकार्य र एकता होला?
– सहकार्य हुँदै एकतामा पुग्न पनि सकिन्छ। अहिले नै एकीकरण भइहाल्छ भन्न नसकिए पनि प्रक्रिया अगाडि बढ्दैबढ्दैन भन्नेचाहिँ होइन।
० अन्तमा, प्रचण्डले त पश्चिमा राष्ट्रप्रति दह्रै प्रहार गर्न थाल्नुभयो नि, किन होला?
– पछिल्ला घटनाक्रमहरू मुलुकको राजनीतिमा जो देखापरे, यो अलिक आशङ्का गर्नुपर्ने प्रकारकै देखिए। सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोग, बेपत्ता छानबिन आयोगको सन्दर्भमा बहस र छलफल हुँदै गर्दा कतिपय पश्चिमा शक्तिराष्ट्रहरूका चलखेलले असहज स्थिति सिर्जना गरिदियो। उनीहरूको हस्तक्षेप यसै पनि बढिरहेकै अनुभूति हामीले गर्दै आएका हौँ। यही यथार्थलाई इङ्गित गर्नुभएको होला अध्यक्षले।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

काठमाडौँ, १९ बैशाख । विश्वमा कोरोना माहामारीका कारण नेपाल लकडाउन भएको १ महिना भन्दा बढी भइसक्यो । यो एक महिनाको

निरोज कुमार थापा, काठमाडौँ, १० असार । सबै मानिसहरु आफ्नो कर्ममा सफल हुन्छन् भन्ने छैन । तर निरन्तरको लगाव, कामप्रतिको

पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि सन् २०१७ बाट हरेक वर्ष हिमालय ट्राभल मार्ट आयोजना हुँदै आएको छ । यसवर्ष पनि जुन ६

निरोज कुमार थापा, काठमाडौँ, ६ बैशाख ।  नेपालमा होमस्टेको इतिहाँस लामो छैन। यो अभियानले गति लिएको एक दशक पनि भएको