सभामुख पाए हाम्रो सम्मान हुन्छ :: दीनानाथ शर्मा (प्रवक्ता, एमाओवादी)

२३ माघ २०७०, बिहीबार ०३:४२ मा प्रकाशित

० एमाओवादीले संविधानसभा अध्यक्षको पदका लागि बार्गेनिङ गर्न थालेको चर्चा राजनीतिक वृत्तमा चलेको छ नि, सत्य हो?
– बार्गेनिङ होइन, दलहरूबीच सहमति मिलाउन एमाओवादीले संविधानसभाको सभामुख पाउनुपर्छ भन्ने कुराचाहिँ हामीले गरेका हौँ। हामीलाई पद चाहिएर होइन, समयमै संविधान निर्माण होस् भन्ने चाहना हाम्रो छ। यसैमा बल पुगोस् भनेर जिम्मेवारी बाँडफाँड मिलाउन हामीले यस्तो प्रस्तावको तयारी गरेका हौँ।
० समयमै संविधान बन्नका लागि तपाईंको पार्टीलाई सभामुख चाहिन्छ नै भन्ने छ र?
– कसलाई के चाहिन्छ या चाहिँदैन भन्नेभन्दा पनि काङ्ग्रेस र एमाले सत्ता लिन आतुर छन्, उनीहरूलाई हामीले सरकार बनाएर खाऊ भनी छोडिदिएका छौँ। हिजो तेस्रो दल एमालेलाई हामीले सभामुख दिएकै हौँ। त्यही नजिरका आधारमा पनि हामीले संविधानसभाको सभामुखमा दाबेदारी गरेका हौँ।
० प्रधानमन्त्री काङ्ग्रेसको र एमालेलाई सभामुख भनेर काङ्ग्रेस र एमालेबीच समझदारी बनेको भन्ने कुरा छ, के गर्नुहुन्छ त तपाईंहरू?
– उनीहरूबीच के–के सहमति भए र के–के हुनेछन् भन्ने कुरासँग हामीलाई त्यति सरोकार भएन। हामीलाई सभामुखको जिम्मेवारी नदिई हुँदैन भनेर मरिहत्ते गर्न खोजेका पनि होइनौँ हामीले। तर, सहमतिका साथ संविधान निर्माण कार्यमा लागिपर्ने हो भने सभामुखमा पनि सहमति हुनुपर्छ भन्ने हाम्रो प्रस्ताव हो। प्रतिपक्षलाई अपमान गरेर लोकतन्त्रलाई संस्थागत गर्न सकिन्न भनेर काङ्ग्रेस–एमालेका साथीहरूले बुझेकै होलान्। ०४७ सालपछि पनि प्रतिपक्षीलाई तिरस्कृत गरेकैले लोकतन्त्र संस्थागत हुन सकेन। विगतको संविधानसभामा पनि प्रतिपक्षीको आवाज नसुन्नाले नै संविधान बन्न सकेन। तसर्थ, भिन्न विचार या प्रतिपक्षलाई सम्मान गरेर लोकतन्त्रको सुन्दरताको रक्षा गर्न काङ्ग्रेस र एमालेका नेतृत्वले विचार पुर्यातउनेछन् भन्ने हाम्रो अपेक्षा हो।
० तपाईंहरूलाई प्रतिपक्षमा बस्न कसले भन्यो? काङ्ग्रेसले सरकारमा आऊ भनेर आग्रह गर्दा किन नमानेको?
– प्रतिपक्षमै बसेर पनि संविधान निर्माणमा उत्तिकै योगदान पुर्या उन सकिन्छ भन्ने सोच हाम्रो पार्टीको रहेको छ। काङ्ग्रेसको नेतृत्वमा सरकार बन्ने कुराको त हामीले विरोध गरेका छैनौँ नि 219 तर, सहमतिको हाम्रो प्रस्तावलाई लत्याइन्छ भने त संविधान बन्न गाह्रो पर्छ। संविधान बन्न त सबैको सहमति आवश्यक छ र सहमति जुटाउन सबैको सम्मान पनि गर्न जान्नुपर्छ।
० काङ्ग्रेस र एमाले मात्रै मिलेर पनि संविधान जारी गर्न सक्लान् नि?
– काङ्ग्रेस र एमाले मिलेर त ०४७ सालमै बनाएका हुन् नि संविधान, तर नेपाली जनताले ०६२ सालमा किन च्यात्नुपर्योम त्यो? फेरि पनि बन्न नपाउँदै च्यातिने संविधान बनाउने? सधैँभरि संविधान बनाउने र च्यात्ने काम मात्रै गरिबस्ने? लोकतन्त्रलाई संस्थागत गर्न प्रतिपक्षको सुनुवाइ हुनु अति जरुरी छ भनी फेरि म दोहोर्यामउन चाहन्छु, पदका निम्ति यो कुरा गरेको होइन।
० लोकतन्त्रमा त बहुमतको पनि त छुट्टै महत्त्व हुन्छ नि, होइन र?
– बहुमत निरपेक्ष हुँदैन। बहुमतको अर्थ अधिनायकवाद लाद्नु पनि त होइन नि 219 बहुमत र अल्पमत दुवैको आ–आफ्नै महत्त्व रहन्छ र दुवैको सम्मान हुनुपर्छ, अन्यथा लोकतन्त्र रहँदैन। यो कुनै सैद्धान्तिक कुरा नभई व्यवहारमै देखिने विषय हो। ०६२ भन्दा अघि लोकतन्त्र संस्थागत हुन नसकेकै बहुमतको नाममा जथाभावी गर्ने प्रवृत्तिका कारण नै हो भन्ने कुरालाई आत्मसात् र आत्मसमीक्षा गर्नुपर्छ।
० त्यसो भए तपाईंको पार्टीलाई सभामुख नदिए तपाईंहरू संविधान बन्न दिनुहुन्न, हो?
– त्यस्तो कुरा हामीले गरेका छैनौँ र गर्न पनि चाहन्नौँ। जनमतले हामीलाई संविधानसभामा रचनात्मक भूमिकामा रहन आदेश दिएको छ, त्यही भूमिकामा रहन चाहेका हौँ हामी।
० बाबुराम भट्टराई र नारायणकाजी श्रेष्ठ त तपाईंको पार्टीअध्यक्षका निम्ति घाँडो बने भन्ने आमचर्चा छ, कसरी मिलाउनुहुन्छ प्रचण्डले?
– कोही घाँडो बनेका छैनन्, यो त एमाओवादीको बद्ख्वाइँ गर्न चाहनेको कुरा मात्रै हो। पार्टीले कसरी अघि बढ्नुपर्छ भन्ने विषयमा आपसी छलफलबाट निर्णय गर्छ। पार्टीको निर्णयअनुरूप अध्यक्षले पनि कदम चाल्नुहुन्छ।
० पार्टीभित्र लोकतन्त्र नभएकाले फरक मत राख्नुपरेको भन्नुभएको छ नि बाबुरामजीले त?
– हामी जो एक्काइसौँ शताब्दीको लोकतन्त्रको कुरा गरिरहेका छौँ, यो भनेको पार्टीभित्रको पनि र बाहिरको पनि लोकतन्त्रको कुरा हो। अहिलेसम्म पनि नेपालमा जनताको लोकतन्त्र छैन। लोकतान्त्रिक व्यवस्था भने पनि केही हुनेखानेको मात्रै व्यवस्था भयो यो। त्यसैले पार्टीभित्र पनि र बाहिर पनि वास्तविक जनताको लोकतन्त्रको पक्षमा विचारहरू राख्नु लोकतान्त्रिक आचरण र लोकतन्त्रको सुन्दरता हो।
० प्रचण्ड र बाबुराममा त व्यापक विवाद छ नि होइन?
– यस्तो विवाद नरहे पार्टी पनि रहँदैन। यो विवादले जन्माउने बहस र बहसको मन्थनले निस्कने निचोडले नै पार्टीमा प्राणवायुको काम गर्छ। हिजो पञ्चायती व्यवस्थामा विचार व्यक्त गर्ने र बहस गर्ने अवसर नै थिएन, त्यसैकारण त्यसको अन्त्य भयो भन्ने बुझौँ न 219 जहाँसम्म प्रचण्ड र बाबुरामबीचको सम्बन्धको सवाल छ, बाइस वर्षदेखि उहाँहरूबीच द्वन्द्वात्मक सम्बन्ध रहिआएको छ र उहाँहरू एकै ठाउँमा पनि हुनुहुन्छ। छलफल, बहस, रूपान्तरण चलिरहन्छ पार्टीमा। यसरी नै अघि बढ्छ एउटा गतिशील पार्टी। नयाँ–नयाँ विषय परिस्थितिअनुसार आइरहन्छन्, त्यसमा छलफल, विवाद र बहस हुन्छ अनि नयाँ निचोड पनि निस्कन्छ। हाम्रा लागि यो कुनै नौलो र अनौठो कुरा होइन।
० तपाईंको पार्टी सरिकारमा चाहिँ नजाने नै हो त?
– पार्टीको केन्द्रीय बैठकपछि यही निचोडमा पुगेको छ हाम्रो पार्टी। अब बाहिरै बसेर रचनात्मक भूमिका निर्वाह गर्ने हो।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

काठमाडौँ, १९ बैशाख । विश्वमा कोरोना माहामारीका कारण नेपाल लकडाउन भएको १ महिना भन्दा बढी भइसक्यो । यो एक महिनाको

निरोज कुमार थापा, काठमाडौँ, १० असार । सबै मानिसहरु आफ्नो कर्ममा सफल हुन्छन् भन्ने छैन । तर निरन्तरको लगाव, कामप्रतिको

पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि सन् २०१७ बाट हरेक वर्ष हिमालय ट्राभल मार्ट आयोजना हुँदै आएको छ । यसवर्ष पनि जुन ६

निरोज कुमार थापा, काठमाडौँ, ६ बैशाख ।  नेपालमा होमस्टेको इतिहाँस लामो छैन। यो अभियानले गति लिएको एक दशक पनि भएको