राजधानीमा एसएमएस पठाएर ठगी गर्ने गिरोह सक्रिय

३२ श्रावण २०७०, शुक्रबार १३:४९ मा प्रकाशित

विपन भण्डारी, काठमाडौं, ३२ साउन । समयको परिवर्तनसँगै ठगी गर्ने नयाँ–नयाँ शृङ्खला पनि आइरहेका छन् । अहिले हरेकले प्रयोग गर्ने मोबाइल फोन र इमेल–इन्टरनेटमा सन्देश पठाएर ठगी गर्ने नयाँ काइदाको विकास भइरहेको छ । ठगी गर्ने यस्तो काइदाबारे जानकारी नहुँदा आमसर्वसाधारण ठगिने डर बढिरहेको छ ।
मोबाइलमा पेप्सी यूके, कोकाकोला यूके ड्रिङ्कस् र बोटलिङ कम्पनीको नामबाट तपाईंको मोबाइल नम्बरले लाखौँ डलरको भाग्य चिठ्ठा जित्यो भन्ने सन्देश आएको होला, जुन सन्देशलाई बुझेर रिप्लाई दिँदै जानुभयो भने एक दिन त्यसबाट सजिलै ठगिनुहुनेछ । यस्तै सन्देशबाट उत्साहित हुँदै पछि लागेकाहरू ठगिने पक्का छ, किनभने यो सन्देश ठगी गर्ने उद्देश्यले ठग गिरोहले पठाएका हुन् । उदाहरणको रूपमा काठमाडौंनिवासी रूपेशलाई लिन सकिन्छ । म्यासेजमा आएको सन्देशबाट उत्साहित बनेका रूपेशले कहिलै सोचेनन् कि म आफैँ ठगहरूको पिछा लागिरहेको छु । त्यसैले उनी स्वयम् आफँैलाई लुटाउन अग्रसर बनिरहे ।
काठमाडौं बानेश्वरका रूपेश प्रजापति पेसाले बिजनेसम्यान हुन् । उनले प्रयोग गरेको मोबाइलमा जुन २२ मा कोक यूके नामबाट एक म्यासेज आयो । म्यासेजमा बधाई तपाईंले कोकाकोला अन्तर्राष्ट्रिय एसएमएस भाग्याशाली चिठ्ठामा नौ लाख ५० हजार ब्रिटिस पाउन्ड जित्नुभएको छ भन्ने जनाइएको थियो । । त्यो रकम पाउनका लागि तपार्इंको नाम, मोबाइल नम्बर र इमेल ठेगाना [email protected] पठाउनुहोला भन्ने सन्देशसमेत एसएमएसमा लेखिएको थियो । रूपेशले उत्साहित हँुदै तत्कालै उक्त इमेल ठेगानामा म्यासेज पठाइहाले । उनले म्यासेजको रिप्लाई पठाएको केही समय बित्न नपाउँदै जितेको भाग्यशाली चिठ्ठाको रकम दिने आधिकारी व्यक्ति सम्झना परियार तोकिएको जानकारी गराइहाल्यो । र, सन्देशमा भनियो कि त्यहाँ कानुनी परामर्श शुल्क र प्रक्रियाका लागि केही शुल्क आवश्यक पर्ने भएकाले एक लाख नेपाली रुपैयाँ सम्झना परियारको नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक ठमेल शाखाको खाता नं. ०१६०५०८००४०७६१ मा पठाउन निर्देशन दिइयो । रूपेशले पनि सोही निर्देशनअनुसार एक लाख रुपैयाँ जम्मा गरिदिए । त्यसपछि पुन: अब रकम बैंकमा जम्मा हुनै लागेको तर जम्मा हुन लागेको रकमको राज्यको कर र बिमा शुल्कबापत पुन: सोही खातामा ११ लाख ४९ हजार सात सय ३० रुपैयाँ पठाउन निर्देशन दिइयो । निर्देशनबमोजिम नै रूपेशले उक्त रकम बैंकमा जम्मा गरिदिए । तर, उनले चिठ्ठामा जितेको त्यो रकम कहिलै नआएपछि मात्र उनले आफू ठगिएको महसुस गर्दै प्रहरीसमक्ष पुगे । काट्दै नकाटेको चिठ्ठा कसरी पर्‍यो होला भन्नेसमेत नसोचेका रूपेश मात्र होइन यसरी झन्डै एक दर्जन मानिस ठगिएर प्रहरीको शरणमा पुगेका छन् । प्रहरीसमक्ष नआएका घटना त कति छन् कति । शंखमूल डेरा गरी बस्ने मीनभवन क्याम्पसमा बीबीएस दोस्रो वर्ष अध्यनरत वीरेन्द्र खत्रीले पनि केही दिनअघि यस्तै सन्देश आफ्नो मोबाइलमा आएको पाए । त्यसपछि उनले ठूलो रकम जित्छु भन्ने लागेर तत्काल एसएमएसमा आएको इमेल ठेगानामा प्रत्तिउत्तर पठाए । उनलाई बारबार त्यो गिरोहले आफ्नो पूर्ण विवरण पठाउन निर्देशन दिइरह्यो । र, अन्त्यमा जितेको सो रकम निकासा गर्न केही रकम लाग्ने र त्यो भए मात्र काम बन्ने इमेल पाए । त्यसपछि मात्र खत्री चनाखो बने र ठगिनबाट बचे । यस्तो उदाहरण धेरै भएका छन् । रूपेशकै जस्तो प्रक्रियाबाट अन्य सातजना मानिस पनि स्वयम् आफँै ठगहरूको पिछा लागेर आफूलाई आफँैले ठगाए । प्रहरीका अनुसार सुनिता लुइँटेल तीन लाख ८५ हजार चार सय ५८, प्रेमकुमार राई दुई लाख ९२ हजार नौ सय, नरबहादुर कार्की ८२ हजार, विष्णुमणि आचार्य चार लाख ४२ हजार, जुद्धबहादुर राई र रामकृष्ण भुर्तेलबाट केही रकम गरी ४७ लाख ३७ हजार दुई सय ६३ रुपैयाँ ठगियो । उनीहरू कसैले नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकमा रकम जम्मा गरेका थिए भने कसैले किष्ट बैंक, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक तथा हुन्डीमार्फत रकम दिएका थिए । ब्युरोको अनुसन्धानमा खुलेको तर सम्पर्कमा नआएका अझै दर्जनाँै पीडित रहेका छन् ।
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोका प्रहरी नायव उपरीक्षक दिनेश आचार्यले ठगी गर्ने यो अन्तर्राष्ट्रिय गिरोहले नेपाललाई केन्द्र बनाएको जानकारी दिए । उहाँका अनुसार यो गिरोहले एसियाका अधिकांश देशमा आफ्नो सञ्जाल विस्तार गरेको छ । अर्यालले नेपालीलाई नै प्रयोग गरी एसएमएस पठाई इमेल र बैंक एकाउन्टको माध्यमबाट ठगी गर्ने गरेको बताए । चिठ्ठामा परेको रकम लिन केही रकम सुरुमा लाग्ने भन्दै ठग गिरोहले इमेल पठाउँछ । र, त्यो गर्न पैसा पठाइयो भने त्यही पैसा लिएर गिरोह गुपचुप बस्छ ।
यस्तो गिरोहले अधिकांश विकासोन्मुख देशहरूमा आफ्नो सञ्जाल विस्तार गर्दै गएको छ । ठगी गर्ने यो सञ्जालले भारतमा समेत आफ्नो पकड जमाउन सफल भएको छ । भारतका कतिपय जनताले ठूलो पुरस्कार पाउने लालचमा आफूसँग भएको केही रकमसमेत गुमाउनुपरेको उदाहरण छ । त्यसैले भारत सरकारले मिडियाको प्रयोग गरेर नै यस्तो फेक सन्देशको पछि नलाग्न वा बारम्बार यस्तो सन्देश आइरहे प्रहरीमा खबर गर्न आग्रह गरिरहेको छ । तर, यता नेपालको गृहमन्त्री र केही प्रहरी अधिकृतलाई नै यस्तो सन्देश मोबाइलमा गएको छ । तैपनि यस्तो अपराध न्यूनीकरण गर्न र ठगी हुनबाट आमजनतालाई बचाउन नेपाल सरकारले त्यस्तो कुनै गम्भीर कदम नचालेको देखिन्छ । नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता नवराज सिलवाले ठगी गर्ने यस्तो गिरोह नियन्त्रण गर्न इन्टरपोलले पनि गृहकार्य गरिरहेको बताए । केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो सीआईवीले गरेको अनुसन्धानअनुसार यसमा अधिकांश नाइजेरियन नागरिकको गिरोह नै लागेको छ । विदेशबाट रोपिएको यो ठगीको खेती नेपालमै रहेका नेपाली र केही नाइजेरियन नागरिकबाट मलजल गरिँदै छ । उनीहरूबाटै रकम उठाइन्छ र सीमित कमिसन दिएर नेपाली रकमलाई कन्भर्ट गरेर विदेशमा पठाइन्छ । त्यसका लागि नेपाली र विदेशी नागरिक प्रयोग भइरहेका छन् । माथि उल्लेख गरिएका पीडितलाई ठग्ने केही ठगलाई केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले पक्राउसमेत गरिसकेको छ । नेपालमै बसेर यसरी नै लाखौँ ठगिरहेका २२ वर्षीय नाइजेरियन नागरिक इक्चुक्वा जोन डिकी अहिले जिल्ला अदालतको आदेशअनुसार ठगीको मुद्दामा पुर्पक्षका लागि थुनामा छन् । A03437061 नम्बरको राहदानी बहाक जोन डिकी पेसाले फुडबल खेलाडी हुन् । उनले अघिल्लो साल जावलाखेल युथ क्लबबाट ‘ए’ डिभिजन लिगसमेत खेलिसकेका छन् । उनलाई जावलाखेल युथ क्लब अनुबन्ध गराउँदै नेपाल बोलाइएको थियो । त्यसैगरी अर्का फुटबल खेलाडी तथा एजेन्ट सेयरालियोन नागरिक इर्नेष्ट पी कमरा पनि यही गिरोहका सदस्य भएको प्रहरीको अनुसन्धानले देखाएको छ । उनलाई पनि पुर्पक्षका लागि जिल्ला अदालत काठमाडौंको आदेशअनुसार हिरासतमा लिइएको छ । यही गिरोहको सदस्यका रूपमा काभ्रेपलाञ्चोक शंखुपाटीचौर– ५ की २७ वर्षीया सम्झना परियारलाई पनि अदालतको आदेशअनुसार थुनामा राखिएको छ । सम्झना पेसाले पर्यटक पथप्रर्दशक हुन् । सोही गिरोहको सदस्यका रूपमा प्रहरीले अहिले अन्य नौजनालाई पक्राउ गरी मुद्दा दर्ता गराएको छ ।
मोबाइल र इमेलमा सन्देश पठाएर निर्देशन दिँदै बैंक वा हुन्डीबाटै पैसा जम्मा गराउँदै सजिलै मानिस लुटिएका छन् । इमेल इन्टरनेट र मोबाइलको बढ्दो प्रयोगसँगै साइबर अपराध मौलाइरहेको छ । विश्वभरि नै मौलाएको साइबर अपराध अब चुनौतीको विषय बनेको छ । अझ पूर्ण ज्ञान नभई इमेल–इन्टरनेट प्रयोगकर्ता बनेको नेपालको आधा जनसङ्ख्या यसको जोखिममा छ । यो जोखिमबाट बचाउन प्रहरी कदम के हुन्छ । केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोका प्रमुख प्रहरी नायव महानिरीक्षक प्रकाश अर्याल यस्तो साइबर अपराधबाट जोगिन आमसर्वसाधारण आफैँ चनाखो हुनुपर्ने बताउँछन् । आफूले खरिद गर्दै नगरेको चिठ्ठा पर्‍यो भन्दा विश्वास गरिहाल्ने परिपाटीले यस्तो गिरोहको ठगी गर्ने उद्देश्यलाई सफल पार्ने डीआईजी अर्याल भनाइ छ । तर, आम सोझासाझा जनता जो आर्थिक रूपमा कमजोर हुन्छन् उनीहरूलाई आफूले ठूलो रकमको चिठ्ठा जितेको सन्देश पाउँदा झुक्किने कुरालाई सामान्य नै मान्नुपर्छ । पहिलोपटक जो–कोही पनि झुक्किन्छ तर सरकारले आमजनतालाई यस्तो ठगीबाट सुरक्षित गर्न कुनै न कुनै उपाय लगाउन आवश्यक छ । आमसर्वसाधारणलाई चेतना दिन जरुरी छ । तर, यो पहल आजको दिनसम्म भएको पाइएको छैन । प्रहरी प्रवक्ता सिलवाल पनि आमजनता आफैँ सचेत हुनुपर्ने तर्क गर्छन् ।
सञ्चारका साधनहरूको दुरुपयोग गरेर अपराध गर्नेहरूको गिरोह दिनप्रतिदिन विकास भइरहेको छ । ढिलै भए पनि साइबर ऐन बनेको छ तर नेपालमा साइबर अपराध नियन्त्रणका लागि ठोस कानुन कार्यान्वयन गर्ने निकाय भने छैन । प्रहरीसँग केन्द्रमा एक साइबर अपराध नियन्त्रण सेल छ तर त्यसैले नेपालभरिका साइबर अपराधहरूको अनुसन्धान र आवश्यक कारबाही गर्नुपर्ने बाध्यता छ । त्यसै पनि प्रहरीसँग सीमित स्रोत–साधन र जनशक्ति छ, यही कारण अपराध न्यूनीकरण गर्न धौ–धौ परेको छ । साइबर अपराध हुन नदिन उपभोक्ता पनि सचेत हुनुपर्छ । इन्टरनेट प्रयोग गर्नेसँगै सुरक्षित तरिका अपनाउने र चनाखो हुने हो भने साइबर अपराधीको चङ्गुलबाट बच्न सकिन्छ ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

बुटवल । गत शुक्रबारबाट सम्पर्कविहीन भएकी लुम्बिनी प्रदेशसभा सदस्य विमलाकुमारी खत्री वलीको अदृष्य स्थानबाटै प्रेस विज्ञप्ति बाहिर आएको छ ।

जनकपुरधाम । महोत्तरीको लोहरपट्टी नगरपालिका ७ भ्रमरपुराकी २६ वर्षीया सुजिता ठाकुर हत्या मुद्दामा उनका बुबासहित थप तीनजनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको

काठमाडौं । दार्चुलाको महाकाली नदीमा व्यास गाउँपालिका–२ का जयसिंह धामी बेपत्ता भएको घटनालाई लिएर युवा संघले काठमाडौंस्थित भारतीय राजदूतावासको कार्यालय

बुटवल । लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डका कारण देशमा राजनीतिक संकट उत्पन्न भएको आरोप