उदासी आँखा :: अनुपम रोशी

३० जेष्ठ २०७०, बिहीबार २०:३५ मा प्रकाशित

आज फेरी उनकी श्रीमती गइन् ।
‘एयरपोट गएर आएको !’ सामान्य हुन खोज्दै बोले उनी ।
‘यति छिटै ’ म आश्चार्य हुदै सोध्छु ।
‘नमिले पछि के गर्ने त !’ उस्तै मुद्रामा जवाफ आयो ।
‘उति टाढावाट आएर पनि कती छिटो गएकी त !’ मेरो असन्तुष्टि पोखिन्छ ।
‘यस्तै पर्यो उनलाई जानु पर्ने भो ।’
‘यतिका वर्षमा आएकी श्रीमतीसंग बसेर पुग्यो त ?’ म सोध्छु ।
‘पु-याउनु पर्ने रहेछ !’ यतिखेर भने अलि निरास देखिए उनी ।
‘यो छोटो समयको बसाइमा कति खुसी हुन सक्यौ त ?’ म रोकिन्न ।
‘सुख र दुखको सीमा मेटीसकेको छु मैले !’ उनले कठोरता देखाउन खोजेको स्पष्ट थाह हुन्छ । उनको यो वाक्यमा मैले मेरो प्रश्नको जवाफ भन्दा गहिरो उदासी पाउछु ।
‘छोडेर आउदा निकै गा-हो भयो होला हगी !’ सोध्दिन भन्दा भन्दै निस्किन्छ ।
‘छैन ! सधै त छोडेर आएको छु ! अब त बानी भै सक्यो ।’ आफुलाई कमजोर नदेखियोस भनेर केही हाँस्न खोज्दै बोले उनी ।
‘किस खाएर आएको हो ?’ उनको ओठ ओरीपरी लिपिस्टकको टलक देखे पछि जिस्किन खोज्दै सोध्छु म ।
‘के भनेको ?’ उनि अलि अप्ठेरो मान्दै हात चिउडोमा पु-याउछन् । ‘नपुछ !’ म हाँस्छु । उनी बाथरुम पस्छन् । सायद उनलाई आफ्नो अनुहार हेर्नु थियो ऐनामा ।

उनकी श्रीमती विगत सात वर्षदेखी बाहिर छन् । विहे गरे पछी जापान गएकी उनी वर्ष, दुइ वर्षमा घर आउछिन र उसै गरि जान्छिन् । उनी सधै झै एयरपोटवाट म कहाँ आउछन् । अनि घण्टौँ बसेर जान्छन् ।
हेर्दा ठिकै देखिए पनि मलाई उनको अनुहारमा नदेखिने गहिरो उदासी सधै महसुस हुन्छ । थाहा छैन उनकी श्रीमती कस्ती छन ? तर उनले बारम्वार मलाई आफ्नो श्रीमती जस्तो लाग्छ भनेको सुनेकी छु । निकै बोल्ड, लप्पन छप्पन मननपर्ने, केटा जस्तो स्वभाव भएकी, ट्यालेन्ट केटी । तर उनी भने निकै फरक लोग्नेमान्छे लाग्छ मलाई । बाहिररुप अर्कै र भित्ररुप अर्कै भएको पुरुष ।
कहिलेकाहीँ मान्छेका त्यस्तै अनुमानहरु जिन्दगीको सत्य बन्दो रहेछ । उनको जिन्दगी यस्तै अडकलवाजी र अनुमान भएर चलीरहेको छ ।
यस कारण पनि म उनीसंग त्यती बोलिदनथे । कुनै कुनै वेला त औपचारिकता देखि पनि भाग्थेँ । तर एउटा यात्राले हामीलाई परिचित गरायो । उनी जस्तो देखिन खोज्छन् त्यस्तो पटक्कै रहेनछन् । र पनि मान्छेका अगाडी उनी सधै जिस्कन चाहन्छन्, मजाक मस्ती र सबैलाई हँसाउन खोज्छन् । जिन्दगी हाँसेरै विताउने बस्तु हो भन्छन् यस कारण उनी भित्रको गहिराई मान्छेलाई पत्तै हुदैन ।
झट्ट हेर्दा एक हाउडे र मोजमस्तीमै रमाउने आम लोग्नेमान्छे जस्तो देखिने उनी । एक गम्भिर पुरुष पनि हुन । उनको भावुकता सबैले बुझ्दैनन् । मात्रै आवरणमा अल्झिने मान्छेको समाजले उनलाई बाहिरी रुपमै चिन्छन् । एक स्वास्नी विदेशिएकी लोग्नेमान्छे । अर्थात स्वतन्त्र पुरुष ।
कुनै स्त्रीसंग बोल्नु उनका लागी लान्छनाको विषय बन्छ । स्त्री र पुरुषको सम्बन्धलाई मात्र यौनसंग जोडेर हेर्ने यो आर्दश समाजका मान्छेहरुले कसैसंग मिठो बोल्यो की स्वास्नी नभएको नाममा उसैसंग नाम जोडी दिन्छन् । संगै हिडेको देख्यो भने त बेडमै पुगेको सिन तयार पारी दिन्छन् र प्रसारण गर्दै हिड्छन् । जबकी स्वास्नी हुनेहरु यो भन्दा बढी निकृष्ट भएको प्रमाण प्रसस्त छ हामीसंग । घरमा स्वास्नी छाडेर होटेलमा रात विताउनेहरुको लिस्ट सबै भन्दा धेरै भेटिन्छ खोज्ने हो भने ।
धेरै अप्ठेरोमा पनि सजिलोसंग बाचेको अभिनय गर्न सक्ने कलाकार जस्तो लाग्छ मलाई उनको जिन्दगी । आफु भित्रको गहिरो उदासीलाई कसैका सामु नपोख्ने एक कठोर मान्छे छ उनी भित्र ।
यस्तो लाग्छ दुखलाई सिरानी हालेर चुपचाप निदाउन सक्छन् या आँसुलाई हाँसोमा अभिब्यक्त गर्छन् । उनले कहिल्यै गुनासो गर्दैनन् श्रीमतीको र गर्दैनन् अविश्वास श्रीमतीलाई । उनी प्रेम गर्ने मान्छे हुन । र प्रेम गर्छन् सबैलाई । त्यो अनुभूतिमा नरित्तिने प्रेम अर्थात मनको उच्चतम् अभिब्यक्ति तर मान्छे उनको आवरणमा अल्झिन्छन् । लवाइ खवाइ र बोलीमा अलमलिन्छन् । उनले देखाएको अभिनयमा सन्तुष्ट हुन्छन् । र उनलाई नबुझेरै झेली रहन्छन् ।

थाहछैन कहाँ लुकाएकाछन उनले आफुभित्रको जिउदो मान्छेलाई ? या कसरी बाँचेका छन दुखहरुको बीचमा हाँसेर ? तर यस्तो लाग्छ अरुको हाँसोमा उनले आफ्नो खुसी समेटेकाछन् र लागी रहन्छन् सधै अरुलाई हँसाउन ।
उनकी श्रीमतीले उनलाई कती प्रेम गर्छे म भन्न सक्दिन ? तर उनको श्रीमती प्रतिको श्रद्धा र विश्वास देख्दा के यिनि पनि यही समुदायको लोग्नेमान्छे हुन ? भन्न बाध्य हुन्छु म ।
कुनै लोग्ने मान्छेले यसरी विदेशिएकी श्रीमतीलाई माया गरेको देखेकी छैन मैले । गएको छ महिना नपुग्दै अर्कि भित्रयाउनेहरु पनि प्रसस्त छन । तर उनको श्रद्धा निकै फरक छ । एक्लै भएर पनि उनी सधै सम्झिरहन्छन् उनलाई नै ।
स्वास्नीले के के गरिहोला भन्ने कुराको अविश्वास छैन उनमा । स्वास्नी मान्छे घरवाट बाहिर निस्के पछी बिटुलिन्छन् भन्ने रुढीग्रस्त समाज भन्दा धेरै माथि देखे मैले उनी भित्रको चेतना । श्रीमतीले प्रगती गर्नु पर्छ । अगाडी बढ्नु पर्छ । उनको निजित्वमा हस्तक्षेप गर्नु हुदैन भनेर पटक पटक भनिरहन्छन् उनी । जो पुरुष इगो र अहमवादी समुदायको विपरित छ । स्वास्नीले एक पाइलो अगाडी टेक्दा खुम्चिएर आफ्नो नैतिक आधार भत्किएको ठान्ने मान्छेहरुको बीचमा उनी एक नमूना पुरुष हुन् ।
तीस पैतिस वर्षिय लोग्ने मान्छे स्वास्नीसंग विछोडीएर जिन्दगीको महत्वपूर्ण समय विताइरहेको छ । आफुसंगैका साथीहरु एस .एल सी दिने छोरा छोरीका बावु आमा बनी सके उनको भने यो पटक पनि यत्तिकै भयो ।
सन्तान प्रतिको उनको चाहना मैले नदेखेको होइन । मुखले नबोले पनि मेरा छोरा छोरी प्रतिको उनको मोह मैले विर्सन सक्दिन । उनले पटक पटक मेरा छोरा छोरीलाई अंगालोमा लिएका छन । गहिरोसंग चुमेर आफ्नोपन जताएकाछन । म सोच्थें, आफ्नै सन्तान भए कति प्रेम गर्थेहोलान् ?
यो पटक मैले प्रार्थना गरेकी थिए । उनकी श्रीमती आमा बन्ने मानसिकतामा आउन र उनको अत्यास लाग्दो जिन्दगीमा अंगालो भरिको आफ्नोपन दिउन् । तर उनलाई यो पटक पनि आमा बन्न मिलेन । उनी त्यतिकै गइन् ।
मलाई डर लाग्छ, लामो समय छुट्टिएर बस्दा उनले पो विर्सिदिने होकी । यति धेरै विश्वास गरेको लोग्नेलाई छोडीदिने पो हो की, कुर्दा कुर्दै उनको जिन्दगी सधैलाई खाली हुने हो की ? उनको प्रेम, उनको विश्वास, एकाएक भत्किएको घर जस्तो हुने हो की ? मन पिरोलिन्छ । उनले जस्तै मैले पनि सोच्न सक्दिन यस्तो कुरा । म चाहन्छु उनको त्यो विश्वास कहिल्यै नटुटोस, र उनीहरु छिटै संगै होउन ।
उनि बाथरुम वाट आइपुगे । म उनको अनुहारमा हेरी रहन्छु । उनले सिधै मलाई हेर्न सक्दैनन् । ‘के भो ?’ भित्तामा टांगिएको फोटो तिर हेर्दै उनी आफै बोल्छन् ।
‘कसलाई ?’ म प्रति प्रश्न गर्छु ।
‘किन हेरेकी त्यसरी ?’ उनी म नजिकै आएर सोफामा बस्दै सोध्छन् ।
‘हेर्न मन लागेर !’ म जवाफ दिन्छु ।
‘नहेर त्यसरी ! के भएको छ र ?’ उनी ठूलो स्वास फेर्दै बोल्छन् ।
‘केही नभएको देखेर त हेरेको !’
‘के हुनु पर्यो र ?’ उनले केही सोचे जस्तो गरि बोले ।
‘केही त हुनु पर्थ्यो होइन र !’ म सोध्छु ।
‘जस्तै !’ केही नबुझे जस्तो गरी बोल्छन् उनी । मलाई उनको यो बानी ठ्याक्कै मन पर्दैन । ‘हरेक कुरामा बन्छन् त मान्छे !’ म कराउछु ।
‘बनेको होइन भन्या !’ उनी पनि कराउछन् ।
‘बन्नुको पनि त सीमा हुन्छ । अरुका लागी पो बनी दिनु आफ्नै लागी पनि बन्छ त कोही !’ म सम्झाउन खोज्छु ।
‘मेरो स्वभाव नै यस्तै छ त म के गरु ?’ उनले छोटो जवाफ दिन्छन् ।
‘तिमी अरुका लागी भन्दा आफ्नो लागी बन्छौ । जसले गर्दा तिमी सधै भ्रम बाच्छौ ! यो राम्रो होइन ।’ म रन्किदै भन्छु ।
‘जन्मनु र मर्नु छोडेर जिन्दगी पनि एक भ्रम नै लाग्छ मलाई !’ उनी फेरी लामो स्वास फेर्छन ।
‘मन अप्ठेरो भएको होला हगी !’ म सोध्छु ।
‘छैन !’ उनि अति सामान्य बन्न खोज्छन् ।
‘किन लामो लामो स्वास फेरेको त ?’ मेरो प्रश्नलाई उनले जवाफ दिन चाहदैनन । मलाई नबोल्न आग्रह गर्छन । मलाई उनले नबोल भनेको मन पर्दैन । अरुका खुसीमा जे गर्न पनि तयार हुने उनी आफ्नो दुखमा यसरी नै भाग्न खोज्छन् । मलाई उनको यही बानीले सताउछ । कसैलाई नलागेको माया लागेर आउछ । कठोर भएको उनको मुटु शब्दले चिमोटी चिमोटी रुवाउन मनलाग्छ । मन भित्रको उकुस मुकुस पानी भएर छचल्कियोस जस्तो लाग्छ । कलाकार बाच्ने प्रक्रियावाट बाहिर निस्किउन जस्तो लाग्छ ।

किन किन मलाई लागी रहेको छैन उनकी श्रीमतीले पनि उनलाई उनले जत्तिकै माया गर्छे । वा विश्वास र श्रद्धा गर्छे । एउटा औपचारिकता जस्तो उसको आगमन किन किन रित्तो लाग्छ मलाई । कुनै आफ्नोपन नभए जस्तो ।
‘अब कहिले भेट हुन्छ ?’ म सोध्छु ।
‘को संग ?’ उनी अलमलिएका हुन या बुझ पचाएका हुन म बुझ्न सक्दिन ।
‘ऊसंग ! अब कहिले आउने कुरा छ ।’ म हैरान हुदै सोध्छु ।
‘सायद अर्को बर्ष ।’ उनि छोटो जावाफ दिन्छन ।
‘अनि बच्चा पाउन ढिलो भएन र ?’ म उनलाई यथार्थसंग जुधाउन खोज्छु । उनि मौन हुन्छन ।
‘यसरी कहिले सम्म बस्छौ ?’ म सोध्छु ।
‘थाह छैन !’ उनि भावुक हुन्छन् ।
‘पछी तिम्री बुढीले छोडी भने !’ म बोल्न रोकिन्न ।
‘तिमी नबोल्न सक्दिनौ !’ उनी फेरी भाग्न खोज्दै बोल्छन् ।
‘उमेर हुन्जेल एक्लै बाच्यौ, पछी विछोडिनु पर्यो भने ! के सोचेका छौ जिन्दगीलाई तिमीले ? जिन्दगी काट्ने मात्रै कुरा होइन । भोग्नु पनि पर्छ ।’ म बोली रहन्छु ।
यतिवेला उनको अनुहार रसिलो हुन्छ । पानी पर्नै आटेको आकाश जस्तो उनको आखा, म हेरी रहन सक्दिन । उठेर हिड्न खोज्छु । हिड्नै लाग्दा उनले च्याप्प मेरो हात समाउछन मैले उनको अनुहारमा हेर्छु । उनले आँखा बलजफ्ती चिम्लेका थिए । आसु गाला हुदै भुइतिर झर्दै थियो । यो बीचमा एक पटक लामो स्वास लिन्छन् र बोल्छन् उनि ।
‘के तिमी मेरो बच्चाको आमा बन्न सक्छेऊ ? भन के तिमीले मलाई बावु बनाइदिन सक्छेऊ ?’ उनको यो प्रश्नले म नाजवाफ हेरेको हेर्यै हुन्छु ।

[email protected] .com

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

काठमाडौं । विशिष्ट व्यक्तिका मुहारलाई क्यान्भासमा सजाउने दोस्रो संस्करणको पहिलो अवसर गैरआवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएनए)का पूर्वअध्यक्ष जीवा लामिछानेलाई जु¥यो ।

नेपाल फ्रान्स कुटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ७०औ वर्षगाँठको उपलक्ष्यमा प्रकाशित स्मारिका “कर्म” को नेपालस्थित फ्रान्सेली राजदूत फ्रन्स्वा जाभिए लेजेर पेरिसस्थित नेपाली

नेपाली पत्रकारहरुको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जाल (इञ्जा)ले स्रष्टा राजेन्द्र पराजुलीको संस्मरणात्मक कृति ‘कोटेश्वरको केटो’ लाई उत्कृष्ट साहित्यिक कृति पुरस्कार प्रदान गर्ने घोषणा

वरिष्ठ पत्रकार एवं पूर्वमन्त्री होमनाथ दाहाललाई विसं २०७६ को महेन्द्रनारायण निधि राष्ट्रिय पुरस्कार प्रदान गरिने भएको छ । दाहाल विगत