सञ्चारकर्मीलाई एचआइभी/एड्सबारे तालिम, नेपालमा कूल ५१ हजार र अर्घाखाँचीमा मात्र १ सय पाँचको पहिचान

१८ फाल्गुन २०६९, शुक्रबार ०६:३८ मा प्रकाशित

मुक्तिनाथ भुसाल/ अर्घाखाँची, १८ फागुन । सक्रिय सेवा समाजको आयोजनामा अर्घाखाँचीका विभिन्न संचार माध्यममा क्रियाशील संचारकर्मीहरुलाई एचआईभी÷एड्ससंग सम्बन्धित विविध विषयमा तालिम दिइएको छ । सन्धिखर्कमा आयोजना गरिएको तालिमका अवसरमा प्रशिक्षक गोविन्द भट्टराईले एचआईभी÷एड्सको तथ्यगत विषयमा जानकारी गराउनुका साथै मिडियाको भूमिका र रिपोर्टिङ्गमा ध्यान दिनुपर्ने सवालबारे प्रशिक्षण दिएका थिए । जिल्लामा पहिलोपटक सार्वजनिक भएकी संक्रमित पार्वता बञ्जाडेले समाजमा लुकेर बस्नु परेको विगतको अवस्थाबारे बताएकी थिइन् । घर परिवार, समुदाय र समाजको आँखा खोल्ने काममा मिडियाको भूमिका महत्वपूर्ण हुने सो अवसरमा बञ्जाडेले बताइन् ।
युएनएड्सका अनुसार नेपालमा एचआईभी संक्रमितहरुको अनुमानित संख्या ५१ हजार रहेको छ । जसमा अनुमानित बालबालिका संख्या ३ हजार ८ सय ५ जना रहेका छन् भने १८ बर्षका अनाथहरुको संख्या २८ हजार चार सय सत्र रहेको बुझिन्छ । राष्ट्रिय एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रका अनुसार २०६९ असार सम्ममा रगत परिक्षण्बाट १३,१५७ पुरुष, ७,४१७ महिला र ९ तेस्रोलिंगीसहित जम्मा २०,८५३ जना एचआईभी संक्रमीतहरुको पहिचान भइसकेको छ । पहिचान भएकामध्ये यौनकर्मी १,०२४ सुईवाट लागु औषध प्रयोग गर्नेहरु २,८२३ पुरुष समलिंगी २५६ यौनकर्मीका ग्राहकमा पुरुष ८,७७२ गूहणी ५,३३१ पुरुष साक्षmेदार ९७ र बालबालिका १,३७२ लगायत रहेका छन । जसमा पुरुष ३,९२३ महिला ३,२०० र तेस्रो लिंगी १९ जना गरी जम्मा ७,१४२ जनाले एआरटी खानेगरेको बुझिएको छ । विश्वमै पहिलो पटक १९८१ मा अमेरिकामा देखा परेको यो एचआईभीलाई १,९८३ मा एचआईभी नामाकरण गरिएको थियो । मानिस सभ्यताको विकास सँगसगै १,९८६ मा भारतमा देखा परेको एचआईभी १,९८८ अर्थात २,०४५ मा नेपालमा देखापरेको थियो ।
सक्रिय सेवा समाज अर्घाखाँचीले दिएको जानकारी अनुसार २०६९ माघ सम्म ५२ महिला र ५३ पुरुष गरी १०५ जना एचआईभी संक्रमित अर्घाखाँचीमा पहिचान भएका छन् । समयमा पहिचान हुन नसक्दा र अवसरवादी रोगको उपचार नपाएका कारण १० जना महिला र १४ जना पुरुष गरी जम्मा २४ जनाले ज्यान गुमाईसकेको थाहा लागेको छ । संक्रमित ब्यक्तिहरुको उपचारमा सहयोग गर्न आफुहरु हरदम लागिपरेको कुरा सक्रिय सेवा समाज अर्घाखाँचीका टिम लिडर बालकूष्ण खत्रीले जानकारी गराएका छन् ।
यूएनएड्सको तथ्याङ्क अनुसार विश्वमा एचआईभी एड्ससँगै बाचिरहेका संक्रमितहरुको अनुमानित सख्या ३ करोड ४० लाख रहेको छ भने त्यसमध्ये वयस्कहरुको संख्या ३ करोड ७ लाख रहेको अनुमान छ । कुल संक्रमीत मध्ये महिला मात्र १ करोड ६७ लाख र १५ बर्षमुनिका बालबालिकाहरु करीव ३३ लाख रहेका छन् । विश्वमा पछिल्लो एक वर्षमा मात्र २५ लाख नयाँ संक्रमित थपिएका छन् भने मूत्यु हुनेहरुमा वयस्क २२ लाख बालवालिका १५ बर्षमुनिका ३ लाख रहेका छन् । औषत प्रतिदिन विश्वमा एचआईभी संक्रमित हुनेहरु अनुमानित ७ हजार रहेको छ । सन् १९८१ यता एचआईभी एड्सका कारण अनुमानित २ करोड ५० लाख मानिसको ज्यान गईसकेको कुरा यूएनएड्सबाट प्रकाशित तथ्याङ्कले बताएको छ ।
एचआईभी मानिसको शरिर भित्र पसिसकेपछि शुरुको ३ महिनाको अवधिसम्म रगत जाँच गरे पनि जानकारी पाउन सकिन्न भन्ने तथ्य सबैले बुझ्नु आवश्यक छ । झ्याली अवस्था भनिने यो अवस्थामा रहेका मानिसबाट अन्य मानिसहरुमा एचआईभी सर्न सक्ने सम्भावना बढी हुन्छ । संक्रमीत ब्यक्तिमा पाँच वर्षसम्मको अवस्थामा रोगको लक्षण देखिँदैन । जसलाई चिन्ह र लक्षण नदेखिने अवस्था भनिन्छ । रगत जाँच नगराएका ब्यक्तिहरुलाई आफनो शरिरमा एचआईभी छ भनेपनि जानकारी नहुने कारण आफूबाट जोखिम ब्यवहार भएमा यौन साथीलाई एचआईभी सर्न सक्दछ । एचआईभीका कारण ५ बर्षपछी संक्रमित व्यक्तिको प्रतिरक्षा शक्ति कमजोर हुदै जाने क्रममा विभिन्न अवसरवादी रोगहरुले आक्रमण गर्दे जाने अवस्थालाई अवसरवादी रोगका लक्षण देखापरिसकेको अवस्था भनिन्छ । यस बखत जनै खटिरा, क्षयरोग, लगायतका अवसरवादी रोगहरु देखा पर्दछन् । यो अवधि ५ देखी १० बर्षको भए पनी उपचार गरे अवसरवादी रोगहरु निको हुन्छ तर एचआईभी पूर्णरुपमा निर्मूल हुने औषधि बनिसकेको छैन । एण्टीरेण्ट्रोभाइरलले एचआइभीको बृद्धि र विकासलाई नियन्त्रण गरेर आयु लम्ब्याउन मद्दत गर्दछ । एचआईभीका कारण पछि आउने शारीरिक अवस्था एड्स हो । यो अवस्थामा शरिरको प्रतिरक्षा शक्ति अत्यन्तै कमजोर हुने कारण विभिन्न अवसरवादी रोगहरुका लक्षण एकैसाथ देखा पर्दछ ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

काठमाडौं । वीरगन्जकी छपकैयाकी मुस्कान खातुनले अमेरिकी विदेश मन्त्रालय दिने अवार्ड पाएकी छन्। गत वर्ष विद्यालय जाँदै गर्दा तेजाब आक्रमणमा

झुट्टा विवरण पेश गरेर नाबालक परिचयपत्र बनाउन खोज्नेलाई सघाएको आरोप लागेका म्याग्दीको धवलागिरि गाउँपालिका–३ मुनाका वडाध्यक्ष पुर्म पुन र सचिव

काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसले बदलिँदो राजनीतिक परिस्थितिमा संविधान, लोकतन्त्र र जनतालाई केन्द्रमा राखेर निर्णय लिने भएको छ । कांग्रेसका सभापति

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजनीतिक स्थिरता कायम गर्दै जनताको जीवनमा परिवर्तन ल्याउने र स्थिरता कायम गर्ने लक्ष्यमा हुने