जीवन फुल कि काँडा ? -इन्दिरा चोङबाङ

१० चैत्र २०६८, शुक्रबार १९:१४ मा प्रकाशित

फुलको आँखामा फुलै संसार
कांडाको आँखामा काडैं संसार

आनी छोंग्माको यो प्रसिद्ध गीत नसुन्ने प्राय कोहि छैनन होला । सरल भाकामा प्रस्तुत गरिएको यो गीतले नेपाली जनजीवनको मनोबैज्ञानिक पाटोलाई उजागर गरेको छ । जीवनलाई सार्थक बनाउने हरेक माध्यमहरुमध्ये गीत संगीत, कविता, लेख, रचना आदि विभिन्न साधनहरु हुन् । कसैले जीवनलाई फूलसंग तुलना गर्छन् त कसैले जीवनलाई काँडासंग । जीवनको परिभाषा गर्ने हरेकको आ आफ्नै तौर तरिका रहेका छन् , त्यसैले यसलाई एउटा संकुचित परिभाषाभित्र अटाउन सक्दैनौ ।

प्रसिद्द साहित्यकार झमक कुमारी घिमिरे जीवनलाई फूलसंग तुलना गर्छिन, यो परिभासाबाट जीवनलाई हेर्ने हो भने जीवनको प्रत्येक चरण जन्मनु, हुर्कनु अनि मर्नु स्वाभाविक रुपमा यी प्रक्रियाहरु फूलसंग तुलना गर्न सकिन्छ । तर यो सृष्टिको नियमलाई जो कोहिले रोक्न सक्दैन त्यसैले त हामी आएको यो शुन्दर संसार, सुखी जीवनलाई चटक्कै छाडेर जान्छौ । यो एउटा फूलमा पनि आउछ। आज ढकमक्क फुलेको फूलले सुगन्ध दिन्छ, शोभा बढाउछ तर तिनै महत्वपुर्ण चिज जब ओइलाउछ अनि महत्वहीन हुन् पुग्छ त्यस्तै त्यस्तै छ जीवन अनि मरण ।

हामीलाई यो जिन्दगि संधै छोटो लाग्छ यधपी यो छोटो अवधिमा गर्नुपर्ने क्रियाकलापहरु धेरै हुन्छन् ।जब मान्छे वृद्धा अवस्थामा पुग्छन मृत्युको ढोकाले बोलाइरहेको हुन्छा तैपनि मान्छेलाई मर्ने चाहना पटक्कै हुन्न । भोलि यो संसार कस्तो होला, कस्तो समय आउला अर्थात् अझै यो गरुला त्यो गरुला आदि कैयन इच्छाहरु कहिले पनि सकिदैनन । त्यसैले मृत्यु सैयामा पुगिसकेकाहरु पनि केहि समय बाच्न पाए हुन्थ्यो भन्ने आशामा रहेका हुन्छन् ।

जीवन जिउने क्रममा बचपन, जवान र बृद्ध अनेक समय गुजारिन्छ यिनै अन्तरालमा अनेकौ दुख सुख, हासो रोदन जस्ता अनुभूतिहरु सगलिंछन् । जीवनमा आउने हरेक उतारचाडबहरु हाम्रो बहसभन्दा बाहिरको कुरो हो, हरेक मान्छेले आफ्नो जीवन सफल होस्, भबिस्य शुन्दर होस् भन्ने कल्पना गरेका हुन्छन र सबैको जीवनप्रतिको आशा यहि हुन्छ, सुखी जीवन जिउने । चाहना हुँदैमा सबै इच्छा पुरा हुँदैन त्यसैको बाबजुद भन्नुपर्छ कतिको जीवन सफल, कतिको जीवन असफल आ आफ्नै तरिकाले जीवन बहिदिन्छ । अर्को अर्थमा भन्ने हो भने जीवनलाई सफल र असफल भनेर परिभासा गर्ने या मापन गर्ने हरेकको साधन अलग अलग हुन्छन त्यसैले अरुको जीवनको सफलता र असफलता मुल्याकन गर्ने सक्ने कडी अरुमा सायदै हुन्छ । सफल र सुखी जीवन जिउनेहरुका लागि साचिकै जीवन फुल हो भने असफल जीवन जिउनेहरुका लागि जीवन एउटा काँडा बन्न पुग्छ । यधपी यो संसारमा कोहि मान्छे सायदै हुन्छन जो हरेक तवरले पूर्ण होस्, शुखी होस् अनि खुसि होस् ।

प्रतेक मान्छेको आब्स्यक्ताहरु असिमित हुन्छन , यहि आबस्यकता पुरा गर्ने दौडमा मानिस दुखि हुन्छन् र सधै अभाबै अभावको अनुभूति गर्छन् । यो हरेक मान्छेको जीवनमा लागु हुने स्वाभाविक प्रक्रिया हो ।

अर्को महत्वपुर्ण कुरो सुख दुख भन्ने कुरो कुनै भौतिक बस्तुले प्राप्त गर्ने साधन होइन नकी यसको मापन भौतिक चिजबाट गर्न सकिन्छ । त्यसैले त कोहि मान्छेसंग भौतिक सुख सयल र अमन चयन हुँदा हुँदै पनि दुखि हुन्छन भने कोहि मान्छे भौतिक स्रोत र साधनको अभामै पनि सुखी र संतुस्ती हुन्छन । त्यसैले सुखी हुनु, दुखि हुनु जीवन जिउने एक अनुभूति हो यसलाई प्राप्त गर्ने सबै आ आफ्नै खुबी हो । त्यसैले को मान्छे कति सुखी छन् या दुखि छन् भन्ने कुरो बाहिरबाट ठ्याक परिस्थिति हेरर बताउन सकिन्न यो उसको सोच्ने क्षमता, बिधता र सीपमा भर पर्ने कुरो हुन् ।

जब मान्छे कुनै कुरोको अभावलाई लिएर छ्त्पतिन्छ अनि हरेक कुरोको असंतुतिलाई गहिरिएर लिन्छ तब उसको बेदना र दुखहरु एक पछी अर्को चुलिएर पहाड बन्छ । त्यसैले सधै दुखि बन्ने असंतोसी भएर सोच्ने मान्छेको दिमागमा सधै दुखले बास गरेको हुन्छ भने जसले सुखलाई अनुभूति गर्छ उसको बसमा सुख सधै रहन्छ । त्यसैले भोलिको बारेमा आजैदेखी चिन्ता लिने व्यक्तिहरु बढी दुखि देखिन्छन भने नकारात्मक सोचलाई लिने व्यक्तिहरु जीवनमा असफल महसुस गर्छन । यसको उल्टो जब कोहि मान्छे हरेक कुरोलाई सकरात्मक रुपमा लिन्छ, भोलि आउने सम्भावानाइ स्वाभाविक रुपमा लिन सक्छा स्वाभाविकरुपमा सुखी र खुशी हुन्छन ।

जीवनलाई सुखी र खुसीले नै सफलता दिएको हुन्छ । जब हामी खुशी हुन्छौ हामीमा एक प्रकारको हर्मोनको पैदा हुन्छ त्यसले हामीलाई सकरात्मक सोच र बिचारतिर लान्छ तर जब हामी दुखि हुन्छौ हाम्रो शरीरमा उत्पन्न भएको हर्मोनले सधै नकारात्मक सोचतिर डोर्याएको हुन्छ ।

त्यैले मनोबैज्ञानिकहरुका अनुसार मानिसको सफलता र असफलता उसको सोचाइसंग प्रत्यक्ष सम्बन्धित रहेको हुन्छ । जब हामि नराम्रो कुरो मात्र सोचिरहन्छु अरुको इर्य्स्या गर्छौ तब त्यसको असर पनि नकारात्मक परिरहेको हुन्छ परिणामस्वरूप हामी जीवनमा असफल हुन्छौ । तर जो व्यक्ति सधै खुशी हुन्छ, अरुको भलाई सोच्छ सधै उसमा सकारात्मक सोचको बिकाश हुन्छ सुखी हुन्छ र जीवनमा सफल हुन्छ ।

त्यसैले जीवन सुखी र सफल बनाउनका लागि हामी सबैले सकारात्मक सोचतिर उन्मुख हुनुपर्छ । अरुको कुभलो गर्ने तथा नकारात्मक सोचले आफुलाई हानि मात्र गर्दैन चाडै मृत्यु हुने, रोग लाग्ने र असफल हुने आदिजस्ता स्तिथिको सिर्जना हुन्छ। त्यसैले जीवनलाई हेर्ने हाम्रो आँखा सधै खुल्ला राखु, सानो भन्दा सानो कुरोले नकरात्मक परिस्थितिलाई निम्ता नदिउ तब जीवन काँडा होइन फुल बनाऊ ।

 

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर

मुलुकमा सङ्घीयता आइसकेपछि हालै सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनमा विराटनगर महानगरपालिकाको प्रमुख पदमा निर्वाचित हुनुभएका नागेश कोइराला राजनीतिक वृत्तमा मात्र नभई

राजनीतिक दलले मध्यमार्गी बाटो निकाल्दै मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन सम्झौतालाई निष्र्कषमा पुर्‍याएका छन् । प्रतिनिधिसभाको आइतबारको बैठकबाट बाह्रबुँदे व्याख्यात्मक घोषणासहित सम्झौता

डा. सुरेश आचार्य नेपालको राजनीतिमा संसदीय संस्कृतिको अपचलन चरम अवस्थामा पुगेको छ । संसदीय अपसंस्कृतिको पछिल्लो अभ्यास यसअघिका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा

सम्माननीय सभामुख महोदय ! राष्ट्रिय स्वाधीनतासँग सम्बन्धित विषयलाई यस्तो होहल्ला र गञ्जागोल वातावरणमा छलफलका लागि पेश गरिनु आपत्तिजनक छ ।